Больцман үлестірілуі

Больцман үлестіруі — молекулалары сыртқы потенциалдық өрісте классикалық механика зандары бойынша қозғалатын идеал газ бөлшектерінің импульс және координата бойынша үлестіруі. 1871 жылы аустриялық физик Людвиг Больцман таныстырған.

Үлестірілуді қорытып шығару

Жалпы Гиббс үлестірілуінен.

Біркелкі өрістегі бөлшектерді қарастырайық. Осындай өрісте идеал газдың әр молекуласында толық энергия болады

$\epsilon ={\epsilon }_{kin}+u(x,y,z)$, мұндағы

${\epsilon }_{kin}$ — оның ілгерілеу қозғалысының кинетикалық энергиясы поступательного, ал $u$ — оның орналасуына байланысты сыртқы өрістегі потенциалдық энергиясы.

Осы энергия өрнегін идеал газ үшін Гиббс үлестірілуіне қояйық $(\mathrm{d}w=\frac{1}{z}\mathrm{e}\mathrm{x}\mathrm{p}(-\frac{\epsilon (p,q)}{\theta })\cdot \frac{\mathrm{d}{p}_x\mathrm{d}{p}_y\mathrm{d}{p}_z\mathrm{d}V}{h^3})$ (мұндағы $\mathrm{d}w$ — бөлшектің координаты $q$ және импульстары $p$, $\mathrm{d}{p}_x\mathrm{d}{p}_y\mathrm{d}{p}_z\mathrm{d}V$ интервалында болатындай күйде болу ықтималдығы)

табатынымыз:

$\mathrm{d}w=\frac{1}{z{h}^3}\mathrm{e}\mathrm{x}\mathrm{p}(-\frac{{\epsilon }_{kin}+u}{kT})\cdot \mathrm{d}{p}_x\mathrm{d}{p}_y\mathrm{d}{p}_z\mathrm{d}V$,

мұндағы күйлер интегралы мынаған тең:

$z=\int \mathrm{e}\mathrm{x}\mathrm{p}(-\frac{{\epsilon }_{kin}+u}{kT})\cdot \frac{\mathrm{d}{p}_x\mathrm{d}{p}_y\mathrm{d}{p}_z\mathrm{d}V}{h^3}$

интегралдау айнымалылардың барлық мүмкін мәндерімен есептеледі. Әрі қарай күйлер интегралын мына түрде жазуға болады:

$z=\frac{1}{h^3}\int \mathrm{e}\mathrm{x}\mathrm{p}(-\frac{{\epsilon }_{kin}}{kT})\cdot \mathrm{d}{p}_x\mathrm{d}{p}_y\mathrm{d}{p}_z\cdot \int \mathrm{e}\mathrm{x}\mathrm{p}(-\frac{u}{kT})\mathrm{d}V={\left(\frac{2\pi mkT}{h^2}\right)}^{3/2}\cdot \int \mathrm{e}\mathrm{x}\mathrm{p}(-\frac{u}{kT})\mathrm{d}V$,

сонда бірге келтірілген Гиббс үлестірілуі газ молекуласы үшін сыртқы өрісте былай болады:

$\mathrm{d}w=\frac{1}{(2\pi mkT{)}^{3/2}}\cdot \mathrm{e}\mathrm{x}\mathrm{p}(-\frac{p^2}{2mkT})\mathrm{d}{p}_x\mathrm{d}{p}_y\mathrm{d}{p}_z\cdot \frac{e^{-\frac{u}{kT}}\mathrm{d}V}{\int e^{-\frac{u}{kT}}\mathrm{d}V}(1)$.

Молекула белгілі бір көлем элементінде берілген импульсы болуын сипаттайтын осы қорытылған ықтималдықтар үлестірілімі Максвелл — Больцман үлестірілуі деп аталады.

Дереккөздер

Үлгі:Stub